Podniesienie dna zatoki szczękowej – jak wygląda zabieg i czy jest bolesny?
Zabieg podniesienia dna zatoki szczękowej (z ang. sinus lift, sinus augmentation) stanowi jedną z ważniejszych procedur chirurgii przedimplantacyjnej, umożliwiających odbudowę kości w tylnym odcinku szczęki. Wskazaniem do wykonania tego zabiegu jest niewystarczająca ilość kości w okolicy zatoki szczękowej, która uniemożliwia prawidłowe i stabilne wszczepienie implantu zębowego. Choć sam termin może brzmieć niepokojąco dla pacjenta, współczesne techniki chirurgiczne oraz odpowiednie przygotowanie sprawiają, że procedura ta jest bezpieczna, przewidywalna i zwykle nie wiąże się z dużym bólem.
Anatomia zatoki szczękowej a problem utraty kości
Zatoki szczękowe to powietrzne przestrzenie znajdujące się w kościach szczękowych, po obu stronach nosa, nad zębami trzonowymi i przedtrzonowymi. Po utracie tych zębów dochodzi z czasem do resorpcji (zaniku) wyrostka zębodołowego – części szczęki, w której osadzone były korzenie zębowe. Jednocześnie, w wyniku braku fizjologicznego obciążenia kości przez ząb lub implant, zatoka szczękowa może stopniowo ulegać pneumatyzacji, czyli poszerzeniu. W efekcie dochodzi do zmniejszenia objętości kości, która jest dostępna pod implant, nierzadko do wartości poniżej 5 mm, co czyni konwencjonalną implantację niemożliwą bez wcześniejszego przygotowania tkanek.
Na czym polega podniesienie dna zatoki szczękowej?
Zabieg sinus liftu polega na delikatnym uniesieniu błony Schneidera – cienkiej, ale bardzo wytrzymałej błony wyściełającej wnętrze zatoki szczękowej – i wprowadzeniu pod nią materiału augmentacyjnego, czyli substancji mającej na celu odbudowę kości. Celem jest uzyskanie odpowiedniej objętości pionowej kości wyrostka zębodołowego, co pozwala na późniejsze lub jednoczesne wszczepienie implantu.
Istnieją dwie podstawowe techniki zabiegu:
- Otwarte podniesienie dna zatoki (metoda lateralna) – stosowane w przypadkach znacznego zaniku kości (poniżej 5 mm jej wysokości). Polega na wykonaniu okienka kostnego w bocznej ścianie zatoki szczękowej, przez które chirurg uzyskuje dostęp do błony Schneidera i delikatnie ją odpreparowuje. Następnie pod błonę aplikuje się materiał kościozastępczy (np. hydroksyapatyt, materiały autogenne, allogenne lub ksenogenne). Po uzupełnieniu przestrzeni okienko zabezpiecza się membraną, a miejsce zamyka szwami.
- Zamknięte podniesienie dna zatoki (metoda przez wyrostek zębodołowy) – wykonywane, gdy ilość kości wynosi co najmniej 5–6 mm. Ta technika jest mniej inwazyjna, a uniesienie błony i aplikacja materiału odbywają się przez otwór wiertniczy przygotowany pod implant. W wielu przypadkach możliwe jest wówczas jednoczesne wszczepienie implantu.
Czy zabieg jest bolesny?
Z punktu widzenia pacjenta zabieg nie powinien być bolesny – wykonywany jest w znieczuleniu miejscowym, a w uzasadnionych przypadkach możliwe jest również przeprowadzenie procedury w sedacji lub znieczuleniu ogólnym. Podczas samej operacji pacjent odczuwa jedynie ucisk lub wibracje, bez dolegliwości bólowych. Po ustąpieniu działania środka znieczulającego może wystąpić ból o niewielkim lub umiarkowanym nasileniu, który skutecznie kontrolowany jest lekami przeciwbólowymi i przeciwzapalnymi.
Dolegliwości po zabiegu najczęściej obejmują:
- uczucie rozpierania w policzku,
- lekki obrzęk tkanek miękkich,
- rzadziej – niewielkie krwawienie z nosa (wynik bliskiego sąsiedztwa błony zatoki z jamą nosową).
Ważne jest również przestrzeganie zaleceń pozabiegowych – takich jak unikanie wysiłku fizycznego, kichania z zamkniętymi ustami, lotów samolotem czy picia przez słomkę – które zmniejszają ryzyko powikłań, m.in. perforacji błony zatoki.
Rokowanie i proces regeneracji kości
Materiał kościozastępczy pełni rolę rusztowania, które ulega przebudowie pod wpływem działania komórek kościotwórczych. Proces osteointegracji, czyli wytworzenia nowej kości w miejscu augmentacji, trwa zwykle od 6 do 9 miesięcy w przypadku metody otwartej. W metodzie zamkniętej – gdy jednocześnie wprowadza się implant – czas ten może być krótszy, ale zależy od indywidualnych predyspozycji pacjenta i rodzaju użytego biomateriału.
Po zakończeniu procesu regeneracji i wytworzeniu wystarczającej objętości kości, można bezpiecznie wszczepić implant lub przystąpić do jego odsłonięcia (jeśli implantacja była jednoczesna) i wykonania odbudowy protetycznej.
Powikłania i czynniki ryzyka
Podniesienie dna zatoki szczękowej, choć to zabieg rutynowy w praktyce implantologicznej, wiąże się z pewnym ryzykiem, typowym dla zabiegów chirurgicznych w obrębie jamy ustnej. Do najczęstszych powikłań należą:
- perforacja błony Schneidera – może utrudnić lub uniemożliwić wprowadzenie materiału kościozastępczego,
- infekcje zatok przynosowych,
- krwiaki i obrzęki,
- odrzut materiału augmentacyjnego,
- brak regeneracji kości lub jej niewystarczająca ilość.
Ryzyko powikłań jest znacznie niższe, gdy zabieg wykonywany jest przez doświadczonego lekarza implantologa, a pacjent pozostaje pod ścisłą kontrolą pozabiegową i stosuje się do zaleceń.
Kiedy warto rozważyć sinus lift?
Zabieg podniesienia dna zatoki szczękowej wskazany jest przede wszystkim w przypadkach:
- planowanej implantacji w odcinku bocznym szczęki (głównie trzonowce i przedtrzonowce),
- obecności znacznego zaniku kości w wyniku długotrwałego braku zębów,
- konieczności odbudowy funkcji żucia w szczęce przy jednoczesnym zapewnieniu stabilności i trwałości implantów.
Ważne, by kwalifikacja do zabiegu była poprzedzona precyzyjną diagnostyką radiologiczną – zawsze!! wykonuje się tomografię komputerową (CBCT), która umożliwia trójwymiarową ocenę objętości kości oraz anatomicznych struktur zatoki szczękowej.
Uśmiech, który dodaje pewności siebie
W Medessence dbamy o zdrowie i estetykę Twojego uśmiechu. Oferujemy nowoczesne zabiegi stomatologiczne, leczenie bez bólu oraz indywidualne podejście do każdego pacjenta. Postaw na doświadczenie i najwyższe standardy opieki.
Podsumowanie
Podniesienie dna zatoki szczękowej to procedura, która otwiera nowe możliwości dla pacjentów z ograniczonymi warunkami kostnymi w szczęce, umożliwiając skuteczne leczenie implantologiczne nawet w trudnych warunkach anatomicznych. Dzięki postępowi w zakresie biomateriałów i technik chirurgicznych, zabieg ten można przeprowadzić w sposób małoinwazyjny i przewidywalny. Co więcej, w większości przypadków nie jest on związany z dużym bólem – o ile pacjent pozostaje w rękach doświadczonego lekarza, który dokładnie przeanalizuje wszystkie czynniki ryzyka oraz zastosuje odpowiednią technikę chirurgiczną.
Jeśli rozważasz leczenie implantologiczne w bocznym odcinku szczęki i obawiasz się braku kości, konsultacja z implantologiem i ocena warunków kostnych to pierwszy krok do odzyskania pełnej funkcjonalności i estetyki uzębienia.
