Plastyka wędzidełka jamy ustnej – kiedy warto wykonać zabieg u dzieci i dorosłych?
Plastyka wędzidełka to zabieg, który z pozoru może wydawać się niewielką korektą, ale w rzeczywistości może znacząco wpłynąć na komfort życia, mowę, rozwój zgryzu czy nawet funkcjonowanie całego układu stomatognatycznego. Dotyczy zarówno dzieci, u których często wykrywa się wady rozwojowe wczesnym etapem, jak i dorosłych, którzy przez lata nie byli diagnozowani, a dziś zmagają się z konsekwencjami skróconego lub nieprawidłowo przyczepionego wędzidełka.
Czym właściwie jest wędzidełko?
Wędzidełko (łac. frenulum) to pasmo tkanki łącznej i mięśniowej, które łączy dwa elementy jamy ustnej, ograniczając ich ruchomość w określonym zakresie. W jamie ustnej mamy trzy główne wędzidełka:
- wędzidełko języka (frenulum linguae),
- wędzidełko wargi górnej (frenulum labii superioris),
- wędzidełko wargi dolnej (frenulum labii inferioris).
Ich długość, napięcie i miejsce przyczepu mogą różnić się fizjologicznie u różnych osób. Problem pojawia się, gdy jedno z nich jest za krótkie, zbyt napięte lub przyczepione zbyt blisko brzegu dziąsła albo zbyt wysoko – co wpływa na mowę, zgryz, funkcje żucia czy higienę.
Dlaczego plastyka wędzidełka jest czasem konieczna?
Nieprawidłowości w budowie wędzidełka mogą być obecne od urodzenia i często są wykrywane już w pierwszych miesiącach życia. Czasem jednak pozostają niezauważone aż do wieku szkolnego lub dorosłości, gdy pojawiają się konkretne objawy funkcjonalne lub estetyczne. W takich przypadkach wykonanie plastyki, czyli chirurgicznego lub laserowego przecięcia i modelowania wędzidełka, przynosi wyraźną poprawę.
Wskazania do zabiegu u dzieci
W przypadku najmłodszych pacjentów, problem z wędzidełkiem języka (tzw. ankyloglossia, czyli skrócone wędzidełko języka) może utrudniać ssanie piersi, powodować szybkie męczenie się podczas karmienia, a później – problemy z mową. Dziecko nie może odpowiednio unosić języka, co prowadzi do błędnej artykulacji głosek takich jak „l”, „r”, „sz”, „cz” czy „dź”.
Z kolei zbyt krótkie wędzidełko wargi górnej może przyczyniać się do powstawania szpary między jedynkami (diastemy), a nawet do zaburzeń zgryzowych w obrębie przedniego odcinka szczęki.
Kiedy plastykę wędzidełka warto wykonać u dorosłych?
U osób dorosłych zabieg plastyki wędzidełka wykonuje się najczęściej z powodów:
- logopedycznych – trudności w prawidłowej artykulacji,
- ortodontycznych – przygotowanie do leczenia lub stabilizacja wyników leczenia,
- protetycznych – poprawa dopasowania protez,
- periodontologicznych – zbyt niskie przyczepienie wędzidełka może sprzyjać odsłanianiu szyjek zębowych, recesji dziąseł i utrudniać higienę.
Warto też dodać, że skrócone wędzidełko języka może wpływać na pozycję spoczynkową języka i sposób połykania, co u niektórych pacjentów powoduje napięcia w obrębie żuchwy, bóle głowy, a nawet zaburzenia snu i oddychania przez usta.
Jak wygląda zabieg plastyki wędzidełka?
Diagnostyka i kwalifikacja
Zanim zapadnie decyzja o zabiegu, konieczna jest dokładna ocena kliniczna – zarówno funkcjonalna (np. test unoszenia języka, ocena artykulacji), jak i anatomiczna (ocena przyczepu i długości wędzidełka). U dzieci oceny tej dokonuje najczęściej lekarz stomatolog lub logopeda, u dorosłych – specjalista stomatologii zachowawczej, ortodonta lub periodontolog.
W niektórych przypadkach przed zabiegiem wskazana jest konsultacja logopedyczna lub fizjoterapeutyczna, aby przygotować pacjenta do rehabilitacji po wykonaniu plastyki.
Przebieg zabiegu
Zabieg wykonuje się w znieczuleniu miejscowym – zarówno u dzieci, jak i dorosłych. Można go przeprowadzić dwiema metodami:
- klasycznie – za pomocą skalpela i nici chirurgicznych,
- nowocześnie – z użyciem lasera diodowego lub elektrokoagulacji.
Zabieg trwa kilka minut, a dolegliwości bólowe po jego wykonaniu są minimalne. Laserowa metoda ma dodatkową zaletę – ogranicza krwawienie i często eliminuje potrzebę szycia. Rana goi się szybko, zwykle bez powikłań.
Postępowanie po zabiegu
Po plastyce wędzidełka bardzo istotna jest tzw. terapia miofunkcjonalna – czyli ćwiczenia języka i mięśni jamy ustnej, które pomagają utrwalić prawidłowy zakres ruchów. Jeśli zabieg wykonywany był z powodów logopedycznych, kontynuacja terapii mowy jest konieczna, by uzyskać trwałą poprawę. U pacjentów ortodontycznych lub protetycznych – zabieg wspomaga utrwalenie efektów leczenia i ułatwia codzienną higienę jamy ustnej.
Periodontologia – zdrowe dziąsła to podstawa pięknego uśmiechu
Choroby przyzębia mogą prowadzić do utraty zębów i problemów zdrowotnych całego organizmu. W Medessence oferujemy specjalistyczną diagnostykę i skuteczne leczenie periodontologiczne, które przywraca zdrowie dziąseł i chroni Twój uśmiech na lata.
Czy plastyka wędzidełka jest bezpieczna?
Tak, zabieg ten – zaliczany do stomatologii estetycznej – należy do mało inwazyjnych i bardzo bezpiecznych procedur stomatologicznych. Powikłania występują niezwykle rzadko i zazwyczaj ograniczają się do przejściowego dyskomfortu, obrzęku lub uczucia napięcia w miejscu zabiegu. Kluczem do bezpiecznego i skutecznego przebiegu plastyki jest odpowiednia kwalifikacja pacjenta, doświadczenie lekarza i odpowiednia opieka pozabiegowa.
Plastyka wędzidełka: czy pomaga w codziennym życiu?
Choć może się wydawać, że to jedynie niewielki zabieg, jego wpływ na jakość życia bywa ogromny. Lepsza artykulacja, większy komfort podczas mówienia i jedzenia, brak dolegliwości związanych z napięciem mięśniowym, a także lepsze efekty leczenia ortodontycznego czy protetycznego – to tylko niektóre z korzyści. Dlatego warto mieć świadomość, że problemy z wędzidełkiem nie są jedynie estetycznym „drobiazgiem”, ale często wymagają oceny i interwencji specjalisty.
Podsumowanie: kiedy warto rozważyć plastykę wędzidełka?
Warto zgłosić się na konsultację, jeśli zauważasz u siebie lub swojego dziecka:
- trudności w wyraźnym mówieniu,
- problemy z unoszeniem języka,
- szparę między górnymi jedynkami,
- trudności z karmieniem u niemowląt,
- uczucie ciągnięcia w obrębie wargi lub języka,
- problemy z higieną jamy ustnej w okolicy wędzidełka.
Wcześnie przeprowadzona diagnoza i prawidłowo wykonany zabieg mogą zapobiec wielu problemom funkcjonalnym i estetycznym w przyszłości.
Jeśli zauważasz którykolwiek z opisanych objawów – u siebie lub swojego dziecka skontaktuj się z nami w Medessence w Warszawie. W naszym gabinecie wykonujemy plastykę wędzidełka u dzieci i dorosłych z wykorzystaniem nowoczesnych metod, zapewniając komfortowy i bezpieczny przebieg zabiegu. Umów się na konsultację – zadbaj o zdrowie i funkcjonalność jamy ustnej z doświadczonym zespołem specjalistów.
