Nadwrażliwość zębów – co jest jej przyczyną i jak jej zapobiegać?
Uczucie przeszywającego bólu podczas picia zimnej wody, jedzenia gorącej zupy czy gryzienia kwaśnych owoców – to typowy scenariusz u pacjentów cierpiących na nadwrażliwość zębów. Problem ten dotyczy milionów osób i choć wydaje się błahy, potrafi skutecznie uprzykrzyć codzienne życie.
Czym tak naprawdę jest nadwrażliwość zębów?
Z punktu widzenia stomatologii, nadwrażliwość zębów (określana jako nadwrażliwość zębiny) to ból ostry, krótki i nagły, który pojawia się w odpowiedzi na bodźce zewnętrzne – najczęściej termiczne (zimno, ciepło), chemiczne (słodkie, kwaśne) lub mechaniczne (dotyk, szczotkowanie). Ból ten wynika z odsłonięcia zębiny – tkanki znajdującej się pod szkliwem, bogato unerwionej i reagującej na każdy impuls.
Zębina chroniona jest przez szkliwo w części koronowej zęba i przez cement korzeniowy w okolicy przydziąsłowej. Gdy dojdzie do ich uszkodzenia lub starcia, mikroskopijne kanaliki zębinowe zostają otwarte, a bodźce mają bezpośredni dostęp do zakończeń nerwowych. I właśnie wtedy pojawia się charakterystyczny, kłujący ból.
Skąd bierze się nadwrażliwość? Najczęstsze przyczyny
Powodów może być wiele, ale wspólnym mianownikiem jest zwykle utrata naturalnej bariery ochronnej zęba. Do najczęstszych przyczyn nadwrażliwości zaliczamy:
Zbyt agresywne szczotkowanie zębów
To jedna z najczęstszych przyczyn. Używanie szczoteczki o twardym włosiu, zbyt mocny nacisk podczas mycia lub niewłaściwa technika szczotkowania (szorowanie poziome) prowadzą do mechanicznego ścierania szkliwa i odsłaniania szyjek zębowych.
Recesja dziąseł
Cofające się dziąsła, które odsłaniają korzeń zęba, to częsty objaw chorób przyzębia (np. paradontozy), ale również skutek zbyt intensywnej higieny lub bruksizmu. Cement korzeniowy nie ma takich właściwości ochronnych jak szkliwo, więc szybko ulega ścieraniu, a zębina zostaje odsłonięta.
Erozja szkliwa
Zbyt częste spożywanie kwaśnych napojów (soki owocowe, napoje gazowane, izotoniki) oraz pokarmów może prowadzić do chemicznego rozpuszczania szkliwa. Erozja to proces powolny, ale nieodwracalny – z czasem dochodzi do trwałego uszkodzenia powierzchni zęba.
Starcie zębów (abrazja i atrycja)
Naturalne starcie szkliwa może występować z wiekiem, ale przyspiesza je np. zaciskanie zębów, nieprawidłowy zgryz, bruksizm czy też nieprawidłowo dobrane wypełnienia.
Zbyt częste wybielanie zębów
Wybielające pasty i zabiegi gabinetowe (zwłaszcza domowe zestawy bez kontroli dentysty) mogą przyczynić się do czasowej lub przewlekłej nadwrażliwości – szczególnie przy osłabionym szkliwie.
Niektóre zabiegi stomatologiczne
Skaling, wybielanie czy wymiana wypełnień mogą powodować tymczasową nadwrażliwość, która zwykle ustępuje po kilku dniach. Jednak przy braku odpowiedniej profilaktyki może się utrwalić.
Jak zapobiegać nadwrażliwości zębów?
Leczenie nadwrażliwości wymaga indywidualnego podejścia, najpierw należy ustalić przyczynę, a następnie wprowadzić odpowiednie działania. Nie ma jednej „magicznej” pasty czy szczoteczki, która rozwiąże problem, jeśli nie usunie się źródła dolegliwości.
Zadbaj o prawidłową technikę mycia zębów
Przede wszystkim: myj zęby delikatnie, wykonując ruchy wymiatające, od dziąsła w stronę korony zęba. Unikaj szczoteczek z twardym włosiem, a jeśli masz już objawy nadwrażliwości – wybieraj modele „soft” lub „ultrasoft”.
Używaj pasty do zębów nadwrażliwych
Wybieraj pasty zawierające składniki redukujące przewodnictwo bodźców w kanalikach zębinowych, np. azotan potasu, chlorek strontu, hydroksyapatyt czy fluorki. Działają one uszczelniająco i łagodząco.
Ogranicz produkty kwasowe
Unikaj nadmiernego spożycia kwaśnych produktów, a jeśli już po nie sięgasz – nie szczotkuj zębów bezpośrednio po jedzeniu. Odczekaj przynajmniej 30 minut, aby nie ścierać zmiękczonego szkliwa.
Regularnie odwiedzaj stomatologa
Kontrola stanu przyzębia, usuwanie kamienia nazębnego, ocena stanu szkliwa i wczesne wychwycenie recesji dziąseł – to podstawowe elementy profilaktyki. Często to właśnie dentysta jako pierwszy zauważa początki nadwrażliwości i może zapobiec jej pogłębianiu się.
W razie potrzeby – leczenie gabinetowe
W bardziej zaawansowanych przypadkach stomatolog może zaproponować zabiegi z użyciem lakierów fluorkowych (zabieg fluoryzacji zębów), żywic kompozytowych lub specjalistycznych preparatów uszczelniających kanaliki zębiny. U pacjentów z recesją dziąseł rozważa się również mikrochirurgię periodontologiczną np. przeszczep tkanek miękkich.
Uśmiech, który dodaje pewności siebie
W Medessence dbamy o zdrowie i estetykę Twojego uśmiechu. Oferujemy nowoczesne zabiegi stomatologiczne, leczenie bez bólu oraz indywidualne podejście do każdego pacjenta. Postaw na doświadczenie i najwyższe standardy opieki.
Nadwrażliwość to nie wyrok, ale trzeba działać!
Wielu pacjentów latami ignoruje pierwsze objawy nadwrażliwości, przystosowując się do bólu poprzez unikanie zimnych czy słodkich pokarmów. To poważny błąd. Nadwrażliwość to sygnał, że dzieje się coś niepokojącego – i trzeba znaleźć przyczynę, zanim dojdzie do poważniejszego uszkodzenia szkliwa, ubytków przyszyjkowych czy zapaleń miazgi.
Im wcześniej podejmiesz działania, tym większa szansa na szybkie i skuteczne złagodzenie objawów. Pamiętaj, że zęby nie regenerują się jak skóra, a więc każde uszkodzenie szkliwa ma charakter trwały. Dlatego tak ważna jest profilaktyka, delikatna higiena i regularne wizyty u stomatologa.
Jeśli zauważasz, że Twoje zęby reagują bólem na zimno, słodkie czy dotyk – nie czekaj, aż problem się pogłębi. Umów się na konsultację w klinice Medessence w Warszawie. Oferujemy kompleksową diagnostykę, nowoczesne metody leczenia i indywidualne podejście do każdego pacjenta. Zdrowy uśmiech zaczyna się od troski o najmniejsze objawy, a my pomożemy Ci odzyskać pełen komfort.
