Czym są recesje dziąseł i jak można je leczyć?
Recesje dziąseł to problem, z którym coraz częściej zgłaszają się pacjenci – nie tylko ci w dojrzałym wieku, ale również młodsze osoby dbające o higienę jamy ustnej. Choć na pierwszy rzut oka może wydawać się to jedynie kwestią estetyki, cofające się dziąsła to przede wszystkim sygnał, że coś niepokojącego dzieje się z przyzębiem.
Co to są recesje dziąseł?
Recesja dziąsła to odsłonięcie powierzchni korzenia zęba na skutek cofnięcia się tkanek dziąsłowych. W efekcie dziąsło nie pokrywa już szyjki zęba, tak jak powinno, a pacjent może zauważyć wydłużenie się korony zęba oraz uczucie nadwrażliwości – szczególnie przy kontakcie z zimnym, ciepłym czy słodkim pokarmem.
W warunkach prawidłowych dziąsło powinno szczelnie otaczać ząb aż do granicy szkliwno-cementowej. Kiedy dochodzi do cofnięcia się tego przyczepu, odsłonięty zostaje cement korzeniowy – mniej odporny na ścieranie, bardziej podatny na próchnicę i nadwrażliwość.
Czy recesje dziąseł są groźne?
Tak, i to z kilku powodów. Po pierwsze, odsłonięty korzeń zęba nie jest przystosowany do kontaktu ze środowiskiem jamy ustnej – łatwo dochodzi w tym miejscu do powstawania ubytków przyszyjkowych i szybszej destrukcji zębiny. Po drugie, recesje są często związane z zanikiem kości przyzębia – co może prowadzić do chwiania się zębów, a w skrajnych przypadkach nawet ich utraty. Warto też wspomnieć o aspekcie estetycznym – cofnięte dziąsła są często źródłem kompleksów, zwłaszcza w odcinku przednim.
Skąd się biorą recesje dziąseł?
Recesje dziąseł nie pojawiają się z dnia na dzień. To zwykle wynik długotrwałego działania jednego lub kilku czynników. Do najczęstszych przyczyn cofania się dziąseł należą:
- Niewłaściwa technika szczotkowania – zbyt mocne dociskanie szczoteczki, używanie twardego włosia lub zbyt energiczne ruchy poziome mogą mechanicznie uszkadzać brzeg dziąsła.
- Stan zapalny dziąseł i choroby przyzębia – bakterie obecne w płytce nazębnej prowadzą do przewlekłego stanu zapalnego, który z czasem niszczy nie tylko tkanki miękkie, ale też kość wyrostka zębodołowego.
- Bruksizm i parafunkcje zgryzowe – czyli nieświadome zaciskanie zębów lub zgrzytanie, które przeciążają przyzębie i mogą sprzyjać recesjom.
- Nieprawidłowości zgryzowe – m.in. przemieszczenie zębów poza łuk zębowy (np. zbyt wysunięte „poza linię” siekacze dolne) sprzyjają lokalnym recesjom.
- Zbyt cienki biotyp dziąsłowy – niektórzy pacjenci mają naturalnie cienkie, delikatne dziąsła, które są bardziej podatne na uszkodzenia i cofanie się.
- Urazy mechaniczne – np. od źle dopasowanej protezy, aparatu ortodontycznego, nadmiaru materiału kompozytowego.
- Wiek – z czasem dziąsła naturalnie się cofają, zwłaszcza jeśli dodatkowo działają inne czynniki ryzyka.
Jak rozpoznać recesję dziąsła?
Recesje najczęściej rozpoznaje sam pacjent – zauważa, że ząb wygląda na „dłuższy” niż wcześniej lub że pojawiła się nadwrażliwość. W gabinecie stomatologicznym lekarz oceni stan dziąseł wizualnie oraz za pomocą specjalnej sondy periodontologicznej, mierząc głębokość kieszonek i wysokość przyczepu dziąsłowego. Często wykonuje się również zdjęcia fotograficzne i zdjęcia RTG, aby sprawdzić, czy doszło już do utraty kości.
Czy recesje dziąseł można leczyć?
Dobrą wiadomością jest to, że recesje można leczyć, a przynajmniej zatrzymać ich dalszy postęp. Wybór metody leczenia zależy od przyczyny problemu, stopnia cofnięcia się dziąsła, obecności stanu zapalnego i indywidualnych warunków anatomicznych.
Leczenie zachowawcze
W łagodnych przypadkach wystarczy eliminacja czynnika drażniącego – zmiana techniki szczotkowania, dobranie odpowiednich narzędzi higienicznych (np. miękka szczoteczka, szczoteczka elektryczna z czujnikiem nacisku), leczenie stanów zapalnych. Czasem pomocne są też specjalne pasty na nadwrażliwość.
W przypadku bruksizmu stosuje się szyny relaksacyjne, które odciążają zgryz nocą.
Higienizacja i leczenie chorób przyzębia
Jeśli recesje są efektem przewlekłego zapalenia przyzębia, konieczne jest dokładne oczyszczenie zębów z kamienia i biofilmu, zarówno naddziąsłowo, jak i poddziąsłowo. Może to wymagać kiretażu zamkniętego lub otwartego, a w zaawansowanych przypadkach – zabiegów regeneracyjnych.
Leczenie chirurgiczne
Gdy recesja jest znaczna, a pacjent oczekuje poprawy estetyki lub ograniczenia nadwrażliwości, można rozważyć zabiegi chirurgiczne. Jednym z najczęściej wykonywanych jest przeszczep dziąsła, najczęściej pobieranego z podniebienia. Alternatywnie stosuje się tzw. zabiegi tunelizacji z użyciem tkanek własnych lub biomateriałów. Oczywiście wcześniej należy udać się na konsultacje do periodontologa – zapraszamy do naszej kliniki stomatologicznej na Mokotowie.
Celem tych procedur jest nie tylko pokrycie odsłoniętego korzenia, ale także poprawa grubości tkanek i ustabilizowanie przyczepu dziąsłowego – co znacznie zwiększa długoterminową stabilność.
Jak zapobiegać recesjom dziąseł?
Prewencja jest kluczowa. Oto kilka zasad, które warto wprowadzić do codziennej rutyny:
- stosuj szczoteczki z miękkim włosiem i delikatną technikę szczotkowania (np. metodą roll lub Bassa),
- regularnie korzystaj z irygatora i nici dentystycznej,
- nie pomijaj wizyt u stomatologa – kontrola stanu przyzębia co 6 miesięcy to absolutna podstawa,
- unikaj zaciskania zębów – jeśli zauważysz u siebie napięcia w żuchwie, warto zgłosić się do stomatologa lub fizjoterapeuty stomatologicznego,
- zwracaj uwagę na stan dziąseł – nawet drobne zmiany warto skonsultować z lekarzem.
Periodontologia – zdrowe dziąsła to podstawa pięknego uśmiechu
Choroby przyzębia mogą prowadzić do utraty zębów i problemów zdrowotnych całego organizmu. W Medessence oferujemy specjalistyczną diagnostykę i skuteczne leczenie periodontologiczne, które przywraca zdrowie dziąseł i chroni Twój uśmiech na lata.
Podsumowanie. O czym warto pamiętać przy recesjach dziąseł?
Recesje dziąseł to nie tylko problem estetyczny – to realne zagrożenie dla zdrowia przyzębia i stabilności zębów. Choć cofające się dziąsła nie zawsze bolą, nie należy ich ignorować. Im wcześniej zostaną rozpoznane i objęte leczeniem, tym większa szansa na zatrzymanie problemu i zachowanie zdrowych zębów na długie lata.
Jeśli zauważasz u siebie objawy cofania się dziąseł, nie czekaj. Umów się na konsultację w klinice Medessence w Warszawie – zespół naszych specjalistów dokładnie oceni stan przyzębia i zaproponuje indywidualny plan leczenia, oparty na najnowszej wiedzy i technologiach stomatologicznych. Zadbaj o swoje dziąsła – to one są fundamentem zdrowego uśmiechu.
