Dlaczego dziąsła krwawią podczas mycia zębów? Najczęstsze przyczyny
Krwawienie dziąseł w trakcie szczotkowania zębów to jeden z najczęstszych objawów zgłaszanych przez pacjentów w codziennej praktyce stomatologicznej. Choć często bagatelizowane, może być ono pierwszym sygnałem rozwijającej się patologii przyzębia – czyli tkanek otaczających i utrzymujących zęby. Dlaczego dziąsła krwawią, jakie są główne przyczyny tego zjawiska, jak diagnozuje się problem i jakie działania terapeutyczne powinny być wdrożone, aby zapobiec jego progresji?
Krwawienie dziąseł – fizjologia a patologia
Dziąsło zdrowe jest różowe, jędrne, ściśle przylegające do zębów i nie krwawi podczas codziennych czynności higienicznych. Obecność krwi podczas szczotkowania nie jest normą – to objaw kliniczny wskazujący na obecność stanu zapalnego lub uszkodzenia mechanicznego. Fizjologicznie, dziąsła są bardzo dobrze unaczynione – co oznacza, że w przypadku nawet niewielkiej destrukcji śródbłonka naczyń krwionośnych może dojść do wynaczynienia krwi. Jednak najważniejsze jest ustalenie, dlaczego to uszkodzenie następuje i czy ma ono charakter incydentalny, czy przewlekły.
Najczęstsze przyczyny krwawienia dziąseł
Z mojego doświadczenia klinicznego wynika, że zdecydowana większość przypadków krwawienia dziąseł podczas szczotkowania ma swoje podłoże w niewystarczającej higienie jamy ustnej i wynikającym z niej przewlekłym stanie zapalnym dziąseł. Mówimy tu o zapaleniach dziąseł (gingivitis), które nieleczone mogą prowadzić do zaawansowanej choroby przyzębia (periodontitis), czyli stanu, w którym dochodzi już do nieodwracalnego uszkodzenia aparatu zawieszeniowego zęba. Jakie są najczęstsze przyczyny krwawienia dziąseł?
- Niewłaściwa higiena jamy ustnej – nagromadzony biofilm bakteryjny (płytka nazębna) to główna przyczyna stanu zapalnego dziąseł. Bakterie wywołują odpowiedź immunologiczną, w wyniku której dziąsła stają się obrzęknięte, bolesne i podatne na krwawienie.
- Używanie zbyt twardej szczoteczki lub nieprawidłowa technika szczotkowania – agresywne szczotkowanie prowadzi do mechanicznego uszkodzenia dziąseł i mikrourazów naczyniowych.
- Palenie tytoniu – choć u palaczy krwawienie może być mniej zauważalne (ze względu na zwężenie naczyń), to jednak przewlekły stan zapalny dziąseł i ich destrukcja postępują szybciej.
- Zmiany hormonalne – ciąża, dojrzewanie, menopauza czy stosowanie doustnej antykoncepcji hormonalnej mogą prowadzić do tzw. gingivitis hormonalis, czyli nadmiernej reaktywności dziąseł na obecność płytki bakteryjnej.
- Niedobory witamin, zwłaszcza witaminy C i K – upośledzają procesy regeneracyjne tkanek i sprzyjają krwawieniu.
- Choroby ogólnoustrojowe – m.in. cukrzyca, białaczki, choroby wątroby, zaburzenia krzepnięcia mogą manifestować się również w jamie ustnej, zwiększając podatność na krwawienie dziąseł.
- Stosowanie leków przeciwzakrzepowych – warunkuje większe ryzyko krwawień nawet przy niewielkim urazie.
- Zbyt ciasne wypełnienia, źle dopasowane uzupełnienia protetyczne lub korony – powodują urazowe zapalenie dziąseł.
Jak odróżnić łagodny stan od patologii?
Nie każde krwawienie dziąseł oznacza natychmiastowo ciężką chorobę przyzębia, jednak stan ten powinien zawsze zostać oceniony przez lekarza stomatologa. Podstawowym etapem diagnostycznym jest badanie periodontologiczne, obejmujące pomiar głębokości kieszonek dziąsłowych (z wykorzystaniem sondy periodontologicznej), ocenę obecności krwawienia po delikatnym sondowaniu (wskaźnik BOP – Bleeding on Probing) oraz analizę obecności recesji dziąseł i ruchomości zębów.
W początkowej fazie – w przypadku zapalenia dziąseł – zmiany są odwracalne. Wdrożenie skutecznej higieny, profesjonalnej higienizacji i edukacji pacjenta prowadzi do pełnego ustąpienia objawów. W przypadku periodontitis, zmiany są już strukturalne i wymagają specjalistycznego leczenia periodontologicznego – nierzadko z wykorzystaniem technik chirurgii śluzówkowo-dziąsłowej lub nawet implantologii w celu odbudowy utraconych zębów.
Periodontologia – zdrowe dziąsła to podstawa pięknego uśmiechu
Choroby przyzębia mogą prowadzić do utraty zębów i problemów zdrowotnych całego organizmu. W Medessence oferujemy specjalistyczną diagnostykę i skuteczne leczenie periodontologiczne, które przywraca zdrowie dziąseł i chroni Twój uśmiech na lata.
Rola codziennej higieny w prewencji krwawienia dziąseł
Najważniejszym elementem zapobiegania krwawieniu dziąseł jest dbałość o odpowiedni poziom higieny jamy ustnej. Codzienne, dokładne usuwanie płytki nazębnej z powierzchni zębów i przestrzeni międzyzębowych skutecznie zapobiega namnażaniu się bakterii patogennych. Pacjenci często obawiają się, że szczotkowanie dziąseł, które krwawią, może je jeszcze bardziej uszkodzić – w rzeczywistości jednak unikanie szczotkowania w tych miejscach pogłębia problem. W takich przypadkach rekomenduję stosowanie miękkich szczoteczek (oznaczenie „soft” lub „ultrasoft”) oraz past przeciwzapalnych zawierających chlorheksydynę, triklosan lub olejki eteryczne.
Nieocenioną rolę odgrywa również nitkowanie (nici dentystyczne), irygatory dentystyczne oraz specjalistyczne szczoteczki międzyzębowe, które pozwalają na skuteczne oczyszczanie miejsc niedostępnych dla klasycznej szczoteczki.
Higienizacja profesjonalna – kiedy warto skorzystać z pomocy specjalisty?
Pacjentom z tendencją do krwawienia dziąseł zalecam regularne zabiegi higienizacji w gabinecie stomatologicznym, w tym:
- usuwanie złogów nazębnych (skaling ultradźwiękowy),
- piaskowanie (usuwanie osadów i przebarwień),
- fluoryzacja lub aplikacja preparatów przeciwzapalnych.
Zabiegi te nie tylko poprawiają estetykę, ale przede wszystkim eliminują przyczynę stanu zapalnego. U pacjentów z rozpoznaną chorobą przyzębia plan leczenia powinien być indywidualnie dostosowany i może obejmować m.in. kiretaż zamknięty lub otwarty, terapie miejscowe z wykorzystaniem antybiotyków, a także procedury regeneracyjne.
Implanty a krwawienie dziąseł – o czym należy pamiętać?
Warto również zwrócić uwagę na pacjentów z uzupełnieniami protetycznymi lub implantami stomatologicznymi. Choć implanty zębowe są coraz bardziej popularnym i skutecznym rozwiązaniem w leczeniu braków zębowych, również one mogą być otoczone przez zmienione zapalnie tkanki. Stan ten określamy mianem periimplantitis – czyli zapalenia tkanek wokół implantu. Objawem początkowym, analogicznie jak w naturalnym uzębieniu, może być właśnie krwawienie dziąseł. Dlatego pacjenci implantologiczni powinni pozostawać pod regularną kontrolą periodontologiczną, a ich higiena musi być wzorowa.
Podsumowanie – kiedy udać się do stomatologa?
Krwawienie dziąseł nigdy nie powinno być ignorowane. Jest to objaw, który może wskazywać na poważniejsze problemy w obrębie jamy ustnej i całego organizmu. Wczesna diagnoza i interwencja terapeutyczna pozwala zatrzymać rozwój patologii i uniknąć bardziej zaawansowanych zabiegów.
Jeśli zauważasz krwawienie dziąseł podczas szczotkowania, nie czekaj. Skontaktuj się ze naszymi dentystami z Medessence, najlepiej ze specjalistą periodontologiem, który przeprowadzi odpowiednie badania i zaplanuje skuteczne leczenie.
