Po co podcina się wędzidełko? Zalecenia do podcięcia i jak wygląda gojenie?
Wędzidełko to niepozorny fragment tkanki, który na pierwszy rzut oka może wydawać się mało istotny. Tymczasem jego budowa i długość mają realny wpływ na funkcjonowanie jamy ustnej – zarówno u dzieci, jak i u dorosłych. Podcięcie wędzidełka, czyli frenotomia lub frenulektomia, to krótki, mało inwazyjny zabieg, który może znacząco poprawić jakość życia pacjenta.
Czym właściwie jest wędzidełko i gdzie się znajduje?
Wędzidełko to cienki pas tkanki łącznej i mięśniowej, który łączy dwa elementy jamy ustnej. Wyróżniamy kilka typów wędzidełek, ale najczęściej mówimy o trzech:
- Wędzidełko języka – łączy dolną część języka z dnem jamy ustnej.
- Wędzidełko wargi górnej – łączy wewnętrzną stronę górnej wargi ze środkową częścią dziąsła.
- Wędzidełko wargi dolnej – łączy wewnętrzną stronę dolnej wargi z dolnym dziąsłem.
Każde z nich pełni swoją funkcję i do pewnego stopnia jest potrzebne. Problem pojawia się, gdy wędzidełko jest zbyt krótkie, napięte lub zbyt grube. Wówczas może ograniczać ruchomość tkanek i prowadzić do poważnych konsekwencji – od zaburzeń mowy po trudności z jedzeniem czy nieprawidłowe ustawienie zębów.
Kiedy warto rozważyć podcięcie wędzidełka?
Wskazania do zabiegu frenotomii zależą od lokalizacji problematycznego wędzidełka oraz jego wpływu na codzienne funkcjonowanie. Lekarz podejmuje decyzję na podstawie badania klinicznego i obserwacji konkretnych objawów. W praktyce najczęściej rozważa się zabieg w przypadku:
Zbyt krótkiego wędzidełka języka (ankyloglossia)
Ten stan, potocznie znany jako „język przyrośnięty”, objawia się ograniczoną ruchomością języka. Może utrudniać:
- ssanie u niemowląt (problemy z karmieniem piersią),
- artykulację niektórych głosek (np. „r”, „l”, „sz”, „cz”) u dzieci,
- pozycjonowanie języka w trakcie połykania i oddychania,
- utrzymanie prawidłowej higieny jamy ustnej.
Zbyt krótkie wędzidełko języka może również wpływać na rozwój wad zgryzu, np. poprzez nacisk języka na przednie zęby dolne, co z czasem może prowadzić do ich wychylenia.
Przerost wędzidełka wargi górnej
W tej sytuacji wędzidełko sięga zbyt nisko i wnika w brodawkę międzyzębową między jedynkami. Może powodować:
- powstanie przerwy między górnymi siekaczami (diastemy),
- trudności z prawidłowym szczotkowaniem zębów,
- problem z odpowiednim przyleganiem wargi i jej ruchem,
- w przyszłości – trudności z dopasowaniem protezy lub aparatu ortodontycznego.
W takich przypadkach frenotomia jest często elementem kompleksowego leczenia ortodontycznego.
Zbyt krótkie lub napięte wędzidełko wargi dolnej
Choć rzadsze, może prowadzić do recesji dziąsła i odsłonięcia szyjek zębowych – a co za tym idzie, nadwrażliwości zębów i ryzyka utraty przyczepu łącznotkankowego.
Stomatologia estetyczna Warszawa – odkryj piękno swojego uśmiechu
W Medessence oferujemy kompleksowe zabiegi stomatologii estetycznej – od wybielania zębów, przez licówki, aż po nowoczesne rozwiązania poprawiające proporcje uśmiechu. Naszym celem jest naturalny, zdrowy i olśniewający efekt, który doda Ci pewności siebie każdego dnia.
Jak wygląda zabieg podcięcia wędzidełka?
Zabieg jest szybki, prosty i wykonywany najczęściej w warunkach ambulatoryjnych, w znieczuleniu miejscowym. W zależności od sytuacji klinicznej, lekarz może wykonać klasyczne nacięcie skalpelem lub wykorzystać technologię laserową, która ogranicza krwawienie i przyspiesza gojenie.
W przypadku niemowląt frenotomia trwa kilkadziesiąt sekund i nie wymaga szwów. U starszych dzieci i dorosłych – szczególnie w przypadku wędzidełek warg – lekarz może założyć 1–2 szwy, które ulegają samoistnemu rozpuszczeniu lub są zdejmowane po kilku dniach.
Warto zaznaczyć, że sam zabieg to dopiero początek procesu terapeutycznego. Szczególnie w przypadku wędzidełka języka bardzo ważne są ćwiczenia logopedyczne, które pomogą „oduczyć” nieprawidłowych nawyków językowych i wypracować nowy tor ruchu mięśni.
Jak przebiega gojenie po podcięciu wędzidełka?
Proces gojenia zależy od kilku czynników: wieku pacjenta, techniki wykonania zabiegu, lokalizacji wędzidełka oraz przestrzegania zaleceń pozabiegowych.
U niemowląt gojenie przebiega zazwyczaj bardzo szybko – już po kilku dniach tkanka jest całkowicie zregenerowana, a dziecko nie odczuwa większego dyskomfortu. U starszych dzieci i dorosłych może pojawić się niewielki obrzęk, tkliwość lub lekki dyskomfort przy mówieniu i jedzeniu przez 2–3 dni.
Zalecenia pozabiegowe zazwyczaj obejmują:
- unikanie gorących i twardych pokarmów przez kilka dni,
- utrzymywanie dobrej higieny jamy ustnej,
- stosowanie zaleconych płukanek antyseptycznych (np. z chlorheksydyną),
- wykonywanie ćwiczeń języka lub wargi (zwłaszcza po frenotomii języka),
- unikanie nadmiernego dotykania rany językiem lub palcami.
W przypadku podcięcia laserowego gojenie może być szybsze i mniej bolesne, ponieważ energia lasera od razu zamyka naczynia krwionośne i minimalizuje obrzęk.
Czy warto podciąć wędzidełko „na zapas”?
To pytanie pojawia się dość często, szczególnie ze strony rodziców niemowląt. Odpowiedź brzmi: nie. Wędzidełko podcina się tylko wtedy, gdy istnieją ku temu konkretne wskazania funkcjonalne lub ortodontyczne. Nie każde krótkie wędzidełko będzie przeszkadzać – decyzję należy opierać na dokładnym badaniu klinicznym, najlepiej przeprowadzonym wspólnie przez stomatologa, logopedę i – w przypadku dzieci – również doradcę laktacyjnego.
Kiedy warto zgłosić się na konsultację?
Podcięcie wędzidełka to niewielki zabieg, który może przynieść ogromne korzyści – od poprawy jakości karmienia u niemowląt, przez łatwiejszą artykulację u dzieci, po skuteczniejsze leczenie ortodontyczne u młodzieży i dorosłych. Kluczem jest właściwa diagnoza i współpraca specjalistów różnych dziedzin – stomatologii, logopedii i ortodoncji.
Jeśli zauważasz u siebie lub swojego dziecka trudności z mówieniem, ssaniem, czy nadmierne napięcie tkanek w obrębie jamy ustnej – nie zwlekaj. Umów się na konsultację do specjalistów w Medessence w Warszawie, gdzie w komfortowych warunkach przeprowadzimy dokładne badanie i – jeśli będzie taka potrzeba – zaproponujemy bezpieczny i skuteczny zabieg. Twój uśmiech i funkcjonalność jamy ustnej to nasz priorytet.
