Korony porcelanowe czy cyrkonowe – które wybrać i czym się różnią?

Korony porcelanowe i cyrkonowe to dwa najpopularniejsze rozwiązania protetyczne stosowane do odbudowy zniszczonych zębów, gdzie wybór zależy głównie od priorytetów estetycznych, wytrzymałości i lokalizacji zęba w jamie ustnej. Korony cyrkonowe wyróżniają się wyjątkową trwałością i biokompatybilnością, czyniąc je idealnymi do zębów bocznych oraz u pacjentów z alergiami, podczas gdy korony porcelanowe (często na podbudowie metalowej) oferują wyższą estetykę w strefie przedniej przy niższej cenie.

Pamiętaj, decyzja o tym czy w danym przypadku lepsza jest korona cyrkonowa czy porcelanowa powinna być poprzedzona konsultacją z protetykiem, uwzględniającą stan uzębienia, okluzję i oczekiwania pacjenta.

Czym różnią się korony porcelanowe od koron cyrkonowych?

Korona porcelanowa to zazwyczaj warstwa ceramiki napalanej na metalową podbudowę, co zapewnia solidną bazę, ale niesie ryzyko widoczności ciemnej krawędzi metalu przy recesji dziąseł lub przeziernym szkliwie sąsiednich zębów. Materiał ten dobrze naśladuje naturalną przezierność szkliwa, co czyni go atrakcyjnym w estetycznej strefie uśmiechu, jednak pod wpływem lat może dochodzić do ścierania przeciwstawnych zębów lub mikropęknięć porcelany pod obciążeniem żucia. Korony porcelanowe na cyrkonie łączą te zalety z mocniejszą podbudową z tlenku cyrkonu, eliminując metal i poprawiając biokompatybilność, choć nadal porcelanowa warstwa zewnętrzna decyduje o ostatecznym wyglądzie.

Korony cyrkonowe, zwane też pełnoceramicznymi lub koroną na cyrkonie, wykonuje się w całości lub głównie z tlenku cyrkonu – materiału o twardości zbliżonej do diamentu, odpornego na pękanie i przebarwienia, co sprawia, że nie żółkną z czasem jak niektóre porcelanowe konstrukcje. Nie przewodzą ciepła ani zimna tak jak metal, minimalizując nadwrażliwość, i są hypoalergiczne, co eliminuje reakcje zapalne dziąseł spotykane przy metalowych podbudowach. W wersjach korony porcelanowej na cyrkonie dodaje się zewnętrzną warstwę porcelany dla lepszej estetyki, zachowując wytrzymałość rdzenia.

Korony cyrkonowe – zalety i wady

Korony cyrkonowe cenione są za wyjątkową wytrzymałość mechaniczną, zdolną wytrzymać siły żucia nawet na trzonowcach, gdzie obciążenia są największe. Tlenek cyrkonu ma wytrzymałość na zginanie przekraczającą 1000 MPa, co przewyższa wiele metali stosowanych w protetyce. Ich biokompatybilność sprawia, że idealnie nadają się na implanty cyrkonowe, gdzie wady metalowych abutmentów, takie jak korozja czy reakcje alergiczne, zostają wyeliminowane, a tkanki przyzębia lepiej się adaptują. Estetyka pełnocyrkonowych koron jest naturalna dzięki możliwości doboru kolorystyki pod sąsiednie zęby, a brak metalu zapobiega sinieniu dziąseł przy obrzękach czy recesji.

Wady koron cyrkonowych obejmują wyższą cenę wynikającą z zaawansowanej technologii CAD/CAM i frezowania, co czyni je droższymi od standardowych koron porcelanowych o 30-50 procent. Ponadto pełnocyrkonowe wersje mogą być mniej przezroczyste niż czysta porcelana, co w strefie przedniej wymaga czasem dodatkowej warstwy ceramicznej, a ich twardość bywa krytykowana za potencjalne nadmierne ścieranie przeciwległych zębów przy braku odpowiedniej okluzji. Mimo to korony cyrkonowe wady te minimalizują w porównaniu do starszych rozwiązań, oferując długoterminową trwałość powyżej 15 lat przy prawidłowej higienie.

Korony porcelanowe – estetyczna i trwała odbudowa zębów

Korony porcelanowe to nowoczesna i niezwykle estetyczna metoda odbudowy uszkodzonych zębów. Dzięki wysokiej wytrzymałości oraz naturalnemu wyglądowi pozwalają odzyskać piękny uśmiech i pełną funkcjonalność zębów.

Dowiedz się więcej o koronach porcelanowych

Ciekawostka
Cyrkon, zwany „białym złotem” stomatologii, jest tak twardy, że frezuje się go z bloków ceramicznych za pomocą diamentowych narzędzi CAD/CAM, co pozwala na cienkie ścianki poniżej 0,5 mm bez utraty wytrzymałości.

Korony porcelanowe – zalety i wady

Korony porcelanowe wyróżniają się doskonałą estetyką, szczególnie w przedniej części łuku, gdzie przezierność i możliwość uzyskania efektu fluoryzencji naśladuje naturalne szkliwo lepiej niż jednolity cyrkon. Są bardziej dostępne cenowo, zwłaszcza na metalowej podbudowie, co czyni je popularnym wyborem do odbudowy bocznych zębów, gdzie priorytetem jest funkcjonalność żucia, a nie perfekcyjny wygląd przy uśmiechu. Most porcelanowy na cyrkonie łączy te cechy z większą stabilnością, rozkładając siły na kilka filarów i minimalizując ryzyko odkręcania czy pękania pojedynczych jednostek.

Wady koron porcelanowych to przede wszystkim mniejsza odporność na urazy – porcelana może pękać pod silnym naciskiem, np. przy gryzieniu twardych pokarmów, a metalowa podbudowa z czasem objawia się szarawym zabarwieniem dziąseł lub widoczną krawędzią. Alergie na metale u 10-15 procent pacjentów oraz ryzyko korozji w środowisku jamy ustnej skracają żywotność do 7-10 lat, co kontrastuje z cyrkonowymi odpowiednikami. Korona porcelanowa na cyrkonie łagodzi te problemy, ale nadal zależy od jakości wykorzystanej ceramiki.

Przykład z życia

Pacjentka z widocznym metalowym obrzeżem starej korony porcelanowej na siekaczu decyduje się na korona cyrkonowa, po której dziąsła przestają sinieć, a uśmiech zyskuje naturalną przezierność – efekt utrzymuje się latami bez poprawek.

Kiedy wybrać korony cyrkonowe, a kiedy porcelanowe?

Korony cyrkonowe najlepiej sprawdzają się w strefie estetycznej przy wysokich wymaganiach wyglądu, alergiach na metal lub na implantach, gdzie korona na cyrkonie zapewnia monolityczną całość bez ryzyka reakcji. Są optymalne dla zębów bocznych narażonych na duże siły, mostów czy u pacjentów z bruksizmem, dzięki odporności na ścieranie i brakiem żółknięcia. Korony porcelanowe na cyrkonie to kompromis dla tych, którzy chcą estetyki bez rezygnacji z trwałości w umiarkowanym budżecie.

Warto wiedzieć

Korony cyrkonowe nie żółkną, bo tlenek cyrkonu jest chemicznie obojętny na barwniki z kawy czy wina, w przeciwieństwie do niektórych porcelanowych, które z czasem tracą blask.

Korony porcelanowe poleca się głównie do przednich zębów, gdzie priorytetem jest mimika naturalnego uśmiechu, a obciążenia są mniejsze – tu korona porcelanowa zapewnia subtelny połysk i kolorystykę. W bocznych sektorach sprawdzają się jako ekonomiczna opcja, ale przy recesji dziąseł lepiej unikać metalowych podbudów na rzecz hybrydowych rozwiązań. Ostateczny wybór zależy od zdjęcia RTG, modelu diagnostycznego i symulacji cyfrowej, by uniknąć niedopasowania okluzji.